Skarga na czynności komornika – kiedy i jak ją złożyć?
Postępowanie egzekucyjne powinno być prowadzone zgodnie z przepisami oraz w granicach wynikających z tytułu wykonawczego. Jeżeli komornik dokonał nieprawidłowej czynności, odmówił jej przeprowadzenia albo pozostaje bezczynny, osoba, której prawa zostały naruszone lub zagrożone, może skorzystać ze skargi na czynności komornika.
Jest to podstawowy środek kontroli działań komornika przez sąd. Skuteczne wniesienie skargi wymaga jednak zachowania krótkiego terminu, prawidłowego określenia żądania i złożenia pisma we właściwym miejscu.
Stan prawny artykułu: 19 lipca 2026 r.
Czym jest skarga na czynności komornika?
Skarga na czynności komornika jest środkiem prawnym, za pomocą którego można zakwestionować działanie komornika albo jego zaniechanie. Skargę rozpoznaje sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komorniczej.
Przedmiotem kontroli sądu może być zarówno czynność już wykonana, jak i brak działania, które komornik powinien był podjąć. Uprawnienie do wniesienia skargi wynika przede wszystkim z art. 767 Kodeksu postępowania cywilnego.
W zależności od okoliczności skarżący może domagać się:
- uchylenia czynności komornika,
- zmiany sposobu jej przeprowadzenia,
- nakazania komornikowi dokonania określonej czynności.
Samo niezadowolenie z przebiegu egzekucji nie wystarczy. W skardze należy wskazać, na czym polega nieprawidłowość oraz w jaki sposób działanie lub bezczynność komornika narusza albo zagraża prawom skarżącego.
Kiedy można złożyć skargę na czynności komornika?
Skarga może dotyczyć różnych nieprawidłowości występujących w toku postępowania egzekucyjnego. Przykładowo może być uzasadniona, gdy komornik:
- skierował egzekucję do składnika majątku, który zgodnie z przepisami nie powinien podlegać zajęciu,
- nieprawidłowo ustalił koszty postępowania egzekucyjnego,
- odmówił dokonania czynności, mimo że istniały podstawy do jej przeprowadzenia,
- nie rozpoznał wniosku strony lub pozostaje bezczynny,
- dokonał czynności z naruszeniem zasad prowadzenia egzekucji,
- nieprawidłowo sporządził opis i oszacowanie albo protokół czynności,
- prowadzi egzekucję w zakresie szerszym, niż wynika to z wniosku wierzyciela lub tytułu wykonawczego.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Istotne jest nie tylko to, czy komornik podjął określone działanie, lecz także czy miał do niego podstawę prawną i czy zachował wymagany tryb.
Kto może wnieść skargę?
Skargę może złożyć strona postępowania egzekucyjnego, a więc przede wszystkim dłużnik lub wierzyciel. Uprawnienie to przysługuje również innej osobie, jeżeli jej prawa zostały przez czynność lub zaniechanie komornika naruszone albo zagrożone.
Może to być na przykład osoba trzecia, której rzecz została zajęta w toku egzekucji prowadzonej przeciwko dłużnikowi. Trzeba jednak pamiętać, że w niektórych sytuacjach właściwym środkiem ochrony może być nie skarga, lecz odrębne powództwo, na przykład powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji.
Na jakie działania komornika skarga nie przysługuje?
Kodeks postępowania cywilnego wskazuje czynności, których nie można zakwestionować w tym trybie. Skarga nie przysługuje na:
- zarządzenie komornika wzywające do usunięcia braków pisma,
- zawiadomienie o terminie czynności,
- uiszczenie przez komornika podatku od towarów i usług.
Skarga nie będzie również właściwa, jeżeli przepis szczególny przewiduje inny środek zaskarżenia.
Ile wynosi termin na złożenie skargi?
Termin na wniesienie skargi wynosi co do zasady jeden tydzień. Moment rozpoczęcia jego biegu zależy jednak od okoliczności.
Jeżeli skarżący był obecny przy czynności albo został wcześniej zawiadomiony o jej terminie, tygodniowy termin liczy się od dnia dokonania czynności.
Jeżeli skarżący nie był obecny i nie został zawiadomiony o terminie, termin rozpoczyna się w dniu doręczenia zawiadomienia o dokonaniu czynności. Gdy zawiadomienia nie doręczono, termin liczy się od dnia, w którym skarżący dowiedział się o czynności.
W przypadku skargi na zaniechanie komornika termin biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że dana czynność powinna była zostać dokonana.
Ze względu na krótki termin nie warto zwlekać z przygotowaniem pisma. Spóźniona skarga podlega odrzuceniu.
Gdzie złożyć skargę na czynności komornika?
Skarga jest kierowana do właściwego sądu rejonowego, ale składa się ją za pośrednictwem komornika, który dokonał kwestionowanej czynności albo zaniechał jej wykonania.
Nagłówek pisma może wyglądać następująco:
Sąd Rejonowy w [nazwa miejscowości]
za pośrednictwem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [miejscowość]
Skargę można złożyć bezpośrednio w kancelarii komorniczej albo wysłać pocztą. W przypadku wysyłki warto wybrać sposób umożliwiający uzyskanie potwierdzenia nadania i doręczenia.
Komornik ma trzy dni od otrzymania skargi na przygotowanie uzasadnienia swojej czynności lub wskazanie przyczyn zaniechania. Następnie przekazuje skargę wraz z aktami do sądu, chyba że uwzględni ją w całości.
Skarga może zostać sporządzona samodzielnie w formie zwykłego pisma procesowego albo wniesiona na urzędowym formularzu. Korzystanie z formularza nie jest obowiązkowe.
Bezpłatny wzór udostępniają między innymi Ministerstwo Sprawiedliwości, sądy i kancelarie komornicze. Komornik powinien również przekazać formularz na żądanie strony lub uczestnika postępowania, jeżeli nie został on wcześniej doręczony.
Co powinna zawierać skarga?
Skarga musi spełniać ogólne wymagania przewidziane dla pisma procesowego. Powinna również precyzyjnie wskazywać czynność, która jest kwestionowana, albo czynność, której komornik nie dokonał.
W prawidłowo przygotowanej skardze należy zamieścić:
- Oznaczenie właściwego sądu rejonowego.
- Dane komornika, za którego pośrednictwem składana jest skarga.
- Imię, nazwisko lub nazwę skarżącego oraz jego adres.
- Dane pozostałych stron postępowania.
- Sygnaturę postępowania egzekucyjnego, na przykład „Km” lub „Kmp”.
- Oznaczenie pisma: „Skarga na czynności komornika”.
- Dokładne wskazanie kwestionowanej czynności lub zaniechania.
- Jednoznaczne żądanie, na przykład uchylenia czynności, jej zmiany albo nakazania komornikowi podjęcia działania.
- Uzasadnienie opisujące przebieg sprawy i zarzucane nieprawidłowości.
- Wskazanie dowodów potwierdzających przedstawione okoliczności.
- Wymienienie załączników.
- Własnoręczny podpis skarżącego albo jego pełnomocnika.
Do pisma należy dołączyć przywołane dokumenty, odpowiednią liczbę odpisów dla uczestników oraz – gdy skargę wnosi pełnomocnik, który nie złożył go wcześniej – pełnomocnictwo. Ogólne wymagania pisma procesowego i zasady dołączania odpisów określają art. 126 i 128 k.p.c.
Żądanie nie powinno ograniczać się do stwierdzenia, że działanie komornika było niesprawiedliwe. Należy wskazać, jakiego rozstrzygnięcia oczekuje skarżący.
Przykładowe sformułowanie może brzmieć:
„Wnoszę o uchylenie czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (…) z dnia (…) polegającej na zajęciu (…)”.
W przypadku bezczynności można napisać:
„Wnoszę o zobowiązanie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (…) do dokonania czynności polegającej na (…)”.
Żądanie powinno być dostosowane do rodzaju uchybienia i oczekiwanego sposobu jego usunięcia.
Ile kosztuje skarga na czynności komornika?
Od skargi pobierana jest stała opłata sądowa w wysokości 50 zł. Podstawę stanowi art. 25 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Opłatę należy uiścić zgodnie z zasadami obowiązującymi w sądzie, który będzie rozpoznawał skargę. Do pisma warto dołączyć potwierdzenie przelewu lub inny dowód zapłaty.
Osoba, która nie jest w stanie ponieść opłaty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek powinien zostać odpowiednio uzasadniony i uzupełniony wymaganym oświadczeniem o sytuacji rodzinnej, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.
Czy skarga wstrzymuje egzekucję?
Samo wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego ani wykonania kwestionowanej czynności. Sąd może jednak zawiesić postępowanie albo wstrzymać dokonanie czynności.
Jeżeli dalsze prowadzenie egzekucji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, w skardze warto zawrzeć odrębny wniosek, na przykład:
„Wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności do czasu prawomocnego rozpoznania skargi”.
Wniosek należy uzasadnić, wskazując konkretne ryzyko, takie jak sprzedaż zajętej rzeczy, przekazanie środków wierzycielowi albo powstanie nieodwracalnej szkody.
Co dzieje się po złożeniu skargi?
Po otrzymaniu pisma komornik może uznać zarzuty za zasadne i uwzględnić skargę w całości. W takim przypadku zawiadamia o tym skarżącego i pozostałe zainteresowane osoby.
Jeżeli komornik nie uwzględni skargi, przekazuje ją wraz z aktami i swoim uzasadnieniem do właściwego sądu rejonowego. Przepisy przewidują, że sąd powinien rozpoznać skargę w terminie tygodniowym od jej wpływu, a w przypadku braków formalnych – od ich uzupełnienia. Termin ten nie oznacza jednak, że rozstrzygnięcie w każdej sprawie zostanie wydane dokładnie w ciągu siedmiu dni.
Sąd może skargę uwzględnić, oddalić albo odrzucić, między innymi wtedy, gdy została złożona po terminie, jest niedopuszczalna, nie została opłacona lub jej braków nie uzupełniono w wyznaczonym terminie.
Co zrobić po przekroczeniu terminu?
Jeżeli termin został przekroczony bez winy skarżącego, można rozważyć złożenie wniosku o jego przywrócenie. Wniosek składa się w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia. Trzeba w nim uprawdopodobnić, że niedotrzymanie terminu nastąpiło bez winy strony, a jednocześnie dokonać spóźnionej czynności, czyli złożyć skargę.
Samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania ani wykonania orzeczenia. Sąd może jednak zastosować wstrzymanie, jeżeli uzasadniają to okoliczności sprawy.
Czy za pomocą skargi można podważyć sam dług?
Skarga na czynności komornika służy kontroli działania organu egzekucyjnego. Co do zasady nie służy do ponownego rozpoznawania sprawy zakończonej wyrokiem lub nakazem zapłaty ani do kwestionowania istnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.
Komornik nie jest uprawniony do badania, czy prawomocne orzeczenie sądu było merytorycznie słuszne. W zależności od sytuacji podważenie samej należności może wymagać wniesienia sprzeciwu, zarzutów, wniosku o przywrócenie terminu albo powództwa przeciwegzekucyjnego.
Najczęstsze błędy przy składaniu skargi
Jednym z najpoważniejszych błędów jest przekroczenie tygodniowego terminu. Problemy powoduje również skierowanie pisma bezpośrednio do niewłaściwego organu albo nieprecyzyjne wskazanie zaskarżonej czynności.
Do częstych uchybień należą także:
- brak jednoznacznego żądania,
- brak podpisu,
- niewskazanie sygnatury postępowania egzekucyjnego,
- niezałączenie dokumentów potwierdzających zarzuty,
- brak wymaganych odpisów,
- nieuiszczenie opłaty sądowej,
- założenie, że samo złożenie skargi automatycznie zatrzyma egzekucję,
- próba zakwestionowania za pomocą skargi prawomocnego wyroku, zamiast czynności komornika.
Przed złożeniem dokumentu należy sprawdzić przede wszystkim termin, właściwość sądu, adres kancelarii komorniczej oraz kompletność załączników.
Podsumowanie
Skarga na czynności komornika pozwala poddać sądowej kontroli nieprawidłowe działanie lub bezczynność komornika. Może ją wnieść nie tylko dłużnik i wierzyciel, ale także osoba trzecia, której prawa zostały naruszone albo zagrożone.
Najważniejsze jest zachowanie tygodniowego terminu, precyzyjne opisanie kwestionowanej czynności, sformułowanie konkretnego żądania oraz wniesienie skargi za pośrednictwem właściwego komornika. Opłata od skargi wynosi 50 zł.
Samo złożenie skargi nie zatrzymuje egzekucji, dlatego w pilnych przypadkach należy rozważyć równoczesne złożenie wniosku o wstrzymanie czynności lub zawieszenie postępowania.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W sprawach, w których zbliża się termin licytacji, przekazania pieniędzy wierzycielowi albo dokonania innej trudnej do odwrócenia czynności, zasadne może być niezwłoczne skonsultowanie dokumentów z profesjonalnym pełnomocnikiem.